ไม่ว่าจะเป็นยุคสมัยใด้ คนทุกกลุ่ม ทุกเพศ และทุกวัยย่อมมีโอกาสถูกฉ้อโกงได้เสมอ ไม่ว่าการฉ้อโกรงจะมาในรูปแบบการกระทำที่ผิดกฎหมายอย่างเช่นแก๊งคอลเซ็นเตอร์ ตลอดจนธุรกิจที่มาในคราบคนดี ดูน่าเชื่อถือ และที่สำคัญคือถูกต้องตามกฎหมายด้วย

ความเสียหายจากการถูกฉ้อโกงนั้นมีมูลค่าความเสียหายนับไม่ถ้วน มีอยู่ในทุกประเทศ มีทั้งที่อยู่ข่าวและที่ไม่เป็นข่าว มีทั้งในรูปแบบโจรขู่กรรโชกทรัพย์ ตลอดจนในรูปแบบผู้ดีใส่สูท ดูน่าเชื่อถือ พร้อมทั้งมีศิลปินนักแสดงให้การสนับสนุนธุรกิจดังกล่าว ถึงแม้ศิลปินจะรับรู้ถึงการฉ้อโกงบุคคลอื่นหรือไม่ก็ตาม

มันมักมีเส้นบางๆ ระหว่างสิ่งที่ถูกกฎหมายกับสิ่งที่ผิดกฎหมายอยู่ ถ้าผู้นั้นเกิดความโลภขึ้นมา มีความอยากได้มากขึ้น ซึ่งสวนทางกับความคาดหวังที่ลูกค้าจะได้รับ ผู้กำลังจะฉ้อโกงอาจจะกระการอย่างใดอย่างหนึ่งให้ผู้ที่จะถูกฉ้อโกงเข้าใจอีกแบบหนึ่ง (reality distortion) นั่นก็อาจจะทำให้ผู้นั้นเปลี่ยนมุมมอง (perception) ในเรื่องใดเรื่องหนึ่งได้ เมื่อผลลัพธ์ที่ลูกค้าได้ไม่เป็นอย่างที่คาดหวังไว้ จึงทำให้ลูกค้าเกิดความไม่พอใจ เปรียบเสมือนถูกฉ้อโกงก็เป็นไปได้

ในเมื่อเราไม่สามารถหลีกเลี่ยงไม่ให้ถูกโกงได้ เพราะมนุษย์ยังมีรัก โลภ โกรธ และหลงอยู่ ซึ่งเป็นสัจธรรมที่มีอยู่ในมนุษย์ทุกคน มันอยู่ที่ว่าใครจะสามารถควบคุมจิตใจไม่ได้กิเลิศดังกล่าวมาครอบงำจิตใจของเราได้

ดังนั้น เราควรมีภูมิคุ้มกันประมาณหนึ่ง เพื่อไม่ให้ถูกหลอกง่ายจนเกินไป ดังนี้

1. ผู้ต้องการโกงอาจจะใช้เทคนิคให้เรารีบกระทำการอย่างใดอย่างหนึ่ง (urgency) โดยที่เราอาจจะยังไม่ทันใช้สติพิจารณาข้อเท็จจริงให้ดีเสียก่อน
2. คนที่จะโกงมักเล่นกับความรู้สึก (emotion) เนื่องจากคนส่วนใหญ่ตัดสินใจ 80% จากความรู้สึกเป็นหลัก ตามด้วยหลักการและเหตุผลของการกระทำนั้น (logic) 10% และตามด้วยความน่าเชื่อถือของบุคคลดังกล่าว (authority figure) 10%
3. ความเป็นไปได้ (probability) หรือความเป็นจริงในเหตุและผลของการกระทำการดังกล่าวเป็นไปได้มากน้อยเพียงใด (reality vs. fantasy)
4. การเล่าเรื่องราวโดยเฉพาะเรื่องราวของตนเอง (personal story) โดยคนทั่วไปมักไม่มีข้อสงสัยในเหตุการณ์ดังกล่าว ถึงแม้ว่าเรื่องนั้นจะเป็นเรื่องจริงหรือไม่ก็ตาม

ในความจริงแล้วมีอยู่หลายประเด็นที่ทำไมคนถึงคล้อยตาม เพื่อกระทำการสิ่งใดสิ่งหนึ่งที่คนกำลังจะฉ้อโกงต้องการให้กระทำนั้นๆ แต่ผมขอยก 4 ประเด็นหลักๆ เพราะเป็นสิ่งที่เราสามารถค้นหาคำตอบได้จากภายในตัวเราเอง เพียงเราใช้สัญชาตญาณในการเอะใจว่าเรากำลังถูกหลอกจากทั้ง 4 ข้อดังกล่าวอยู่หรือไม่ เพียงเท่านี้ เราก็จะไม่ตกเป็นเหยื่อการถูกฉ้อโกงอีกต่อ